Blog
Dawne Chiny
wen fang si bao
wen fang si bao Sinolog pasjonat
18 obserwujących 268 notek 197269 odsłon
wen fang si bao, 6 marca 2017 r.

Przewrotność losu

410 0 0 A A A
Guan Zhong i i Huan Qi (źródło: (Zhiching Chen / The Epoch Times)
Guan Zhong i i Huan Qi (źródło: (Zhiching Chen / The Epoch Times)


… czyli jak niedoszły morderca został kanclerzem, któremu zawdzięczano potęgę.


Guan Zhong (管仲, 720-645 r. p.n.e.), był kanclerzem i reformatorem państewka Qi w Okresie Wiosen i Jesieni. Dzięki rekomendacji przyjaciela z młodości, Bao Shuya, a zarazem nauczyciela władcy, stanął na czele rządu diuka Huan Qi w 685 BC. Ten zdolny polityk przeprowadził szereg reform, a dzięki zdolnościom dyplomatycznym, celnym spostrzeżeniom i rozsądnym rozwiązywaniu problemów, Qi stało się najpotężniejszym państewkiem feudalnym domeny chińskiej, wynosząc na stanowisko hegemona diuka Huan.


W uznaniu za zasługi dla kraju i władcy, diuk Huan Qi nadał mu tytuł honorowy zhòng fù (仲父) co można tłumaczyć Bóg Ojciec. Tytuł ten w późniejszych czasach otrzymał Lü Buwei kanclerz państewka Qin, przyszłego pierwszego Cesarstwa Chińskiego. Nadanie tytułu nie było na wyrost, gdyż faktycznie wielu zawdzięczało swe sukcesy umysłowi jednej osoby – również w kolejnych pokoleniach. Oczywiście wykonawcą pomysłów musieli być inni i uzależnieni od władcy, ale bez celnych zamysłów i determinacji Guan Zhong, nie byłoby zwycięstw.


Podstawą sukcesu państewka Qi stała się reforma struktury rządowej pozwalająca na pozbycie się dominacji potężnych rodów arystokratycznych, dbających przede wszystkim o własne interesy. Brak poparcia arystokracji wynikało z tego, że sam Guan Zhong z niej nie pochodził. Scentralizowano władzę oraz dokonano podziału terytorium na regularne jednostki administracyjne podlegające bezpośrednio władcy, a charakteryzujące się specyficznym dla tego rejonu handlem (np. wyroby gliniane, drób…). Zamiast polegać na niesolidnej arystokracji, opłaty i podatki, poborowi oraz siła robocza były kierowane do sołectw. Na stanowiska kierownicze powoływano ludzi zdolnych, a nie zasłużonych pochodzących z dziedzicznej arystokracji. Niestety współczesna wiedza o ówczesnych reformach jest ograniczona, choć znane są szczegóły polityki fiskalnej „balansowania między popuszczaniem a obciążaniem” związanej z monopolem soli i żelaza, a także zróżnicowania nakładów pracy. System poboru podatku przede wszystkim opierał się na indywidualnych gospodarstwach domowych, a nie jak kiedyś zbiorowej odpowiedzialności ośmiu gospodarstw.


Twórca tych zmian, Guan Zhong urodził się w Yiwu (夷吾), bardzo wcześnie stracił ojca i żył w biedzie z matką. Szybko zaprzyjaźnił się z Bao Shuya, synem bogatego i znamienitego rodu. Bao, nie bacząc na złośliwości rodziny i kolegów ze swego środowiska, szybko docenił przymioty przyjaciela, starając się mu pomagać w trudach prozy życia. Z czasem obaj ze zmiennym szczęściem uczestniczyli w przedsięwzięciach biznesowych. Następnie zajęli się polityką, nauką i filozofią, aż do tego stopnia, że stali się nauczycielami i opiekunami synów władcy państewka Qi, książąt Jiu i Xiaobai – przyszłego diuka Huan Qi. Obaj ze swymi podopiecznymi w czasach wielkiego niepokoju w Qi uciekli do sąsiednich państewek.


W 686 BC starszy brat młodzieńców, diuk Xiang, został zamordowany przez swego kuzyna, uzurpatora tronu, który po kilku miesiącach również stracił życie. Wobec takiej sytuacji obaj młodzi pretendenci  podążyli w drogę powrotną do domu wraz z opiekunami, z przeświadczeniem, że każdemu z nich przysługuje władza. Pierwszy przybył Xiaobai mimo próby zamordowania go przez brata i jego opiekuna.


Bao Shuya opiekun Xiaobai, a więc nowego władcy, przekonał diuka Huan Qi do wyjątkowych talentów swego przyjaciela z młodości. Huan wykazał mądrość i wielkoduszność oświeconego władcy, nie chowając urazy, odstąpił od ukarania Guan Zhong i mianował w 685 BC na stanowisko premiera.


Nie trzeba było długo czekać na szybką modernizację państwa z wprowadzeniem wielu reform, z fragmentacją terytorium na równorzędne silne obszary. Społeczeństwo przydzielono do czterech grup: urzędników (shi), chłopów (nong ), rzemieślników (gong) i kupców (shang ); co w przyszłości stało się genezą tradycyjnego podziału chińskiego społeczeństwa. Kilka wieków później konfucjaniści przypisali tym grupom wartości moralne; urzędnikom najwyższe, zaś najniższe kupcom. Skuteczny wybór odpowiednich kadr urzędniczych opierał się na programie nowych szkoleń, co generowało profesjonalnych biurokratów. Również zmieniono politykę wojskową. Zamiast polegać na małych oddziałach żołnierzy przekazywanych przez rodziny arystokratyczne, a więc różnie wyszkolonych i wyposażonych, wieś dostarczała poborowych, którzy tworzyli profesjonalną armię, a ich utrzymanie było możliwe dzięki podatkom. Guan Zhong stworzył jednolity system podatkowy oraz promowanie przez państwo wydobycia soli i żelaza, co w gospodarce późniejszych Chin było ważną częścią wpływów rządzących i rządzonych.

Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

O mnie

Chiny u Europejczyka, który stara się poznać odrębność obyczajowości, bogactwo kultury i historii wywołują całkowity zawrót głowy.
POLECAM aplikację na Android "Odkryj Chiny" – poza Polską "Ancient China". Oprócz możliwości poznania pięknych okolic w Chinach, ściągnięcia na pulpit zdjęć w rozdzielczości HD, w formie gry sprawdzimy naszą wiedzę o tych miejscach.
a Nagroda za rok 2014 „Poetry&Paratheatre” w kategorii: Popularyzacja Sztuki - Motywy przyrodnicze w poezji chińskiej

Ostatnie notki

Obserwowane blogi

Najpopularniejsze notki

Ostatnie komentarze

  • "Homo homini lupus" – "Człowiek człowiekowi wilkiem". Parafraza z komedii Plauta "Asinaria",...
  • Ciekawostki historyczne to "mój konik" :-)
  • Spisy powstały w wyniku skasowania tagów wewnętrznych, w skutek czego nic nie można było...

Tagi

Tematy w dziale Kultura